کاردرمانی'>کاردرمانی فلج ارب کاردرمانی سعادت آباد

کلینیک  توانبخشی کودکان و بزرگسالان

کاردرمانی فلج ارب   کاردرمانی سعادت آباد

فلج ارب ضعف عضلانی در بازو یا شانه است که می تواند در نتیجه آسیبی که در هنگام تولد یا بعد از آن در زندگی ایجاد می شود رخ دهد. در نوزادانی که شانه هایشان در حین زایمان آسیب می بیند، شایع تر است. برخی موارد خفیف به خودی خود برطرف می شوند، اما کاردرمانگران و فیزیوتراپیست ها شما ممکن است ورزش هایی را برای جلوگیری از سفتی دائمی پیشنهاد دهد.

مطالب

نمای کلی

علائم و علل

تشخیص و آزمایشات

مدیریت و درمان

پیشگیری

چشم انداز / پیش آگهی

☆ فلج ارب چیست؟

فلج ارب یک بیماری عصبی در شانه و بازو است که منجر به ضعف یا از دست دادن عملکرد عضلانی می شود. شبکه بازویی گروهی متشکل از پنج عصب است که ستون فقرات را به بازو و دست متصل می کنند. این اعصاب به شانه، بازوها و دستان شما اجازه می دهد تا حس و حرکت داشته باشند. اگر اعصاب شبکه بازویی به دلیل کشش یا پارگی به خوبی کار نکنند، این عارضه فلج شبکه بازویی brachial plexus birth palsy نامیده می شود. فلج ارب erb palsy شایع ترین نوع فلج شبکه بازویی است که اعصاب فوقانی شبکه را درگیر می کند. فلج نام دیگری برای از دست دادن جزئی یا کامل عملکرد عضلانی است - ضعف یا فلج عضلانی .

☆ چه نوع آسیب هایی در فلج ارب رایج است؟

چهار نوع آسیب شبکه بازویی وجود دارد:

▪︎ نوع اول Avulsion است که در آن عصب از ستون فقرات جدا می گردد و جدی ترین نوع فلج ارب است.

▪︎ پارگی Rupture زمانی است که عصب پاره شود، اما نه از ستون فقرات.

▪︎ نوروما Neuroma زمانی است که عصب پاره شده و بهبود یافته است اما بافت اسکار باقی مانده است. بافت اسکار به عصب آسیب دیده فشار وارد می کند و از ارسال سیگنال به عضلات جلوگیری می کند.

▪︎ نوراپراکسی Neurapraxia زمانی است که عصب کشیده می شود اما پاره نمی شود. نوراپراکسی شایع ترین نوع آسیب شبکه بازویی است.

☆ فلج ارب چه کسانی را مبتلا می کند؟

گاهی اوقات نوزادان در طی زایمان سخت واژینال یا حتی در حین سزارین دچار فلج ارب می شوند . در حین زایمان،پزشک یا مامای شما گاهی مجبور می شود سر کودک شما را به یک طرف حرکت دهد تا فضایی برای شانه های او ایجاد شود. در برخی موارد باعث کشش اعصاب و حتی پارگی می شود. به این نوع از فلج ارب، فلج تولد شبکه بازویی brachial plexus birth palsy، فلج شبکه بازویی مامایی obstetric brachial plexus palsy یا آسیب تولد شبکه بازویی brachial plexus birth injury نیز گفته می شود.

فلج ارب می تواند برای بزرگسالان نیز در اثر آسیب های تروماتیک ایجاد شود.

☆ فلج ارب چقدر در نوزادان شایع است؟

فلج ارب در 0.9 تا 2.6 در هر 1000 تولد زنده یا نزدیک به 12000 مورد در سال رخ می دهد. بیشتر در نوزادان بزرگتر دیده می شود که باید در حین زایمان بیرون کشیده شوند چرا که به علت بزرگی بدن گیر می کنند.

☆ علائم و علل

علائم و نشانه های فلج ارب چیست؟

فلج ارب شانه، بازو و آرنج را درگیر می کند. به طور کلی دستان شما ممکن است احساس گزگز یا بی حسی کنند.

علائم و نشانه های فلج ارب عبارتند از:

▪︎ فلج شانه، بازو و آرنج. شما نمی توانید دست خود را از بدن خود بلند کنید یا آرنج خود را خم کنید.

▪︎ بی حسی یا سوزن سوزن شدن در بازو یا دست.

▪︎ موقعیتی که به عنوان «دست پیشخدمت یا the waiter’s » شناخته می‌شود. کف دست شما به سمت پشت است و انگشتان حلقه می شوند.

☆ علت فلج ارب در نوزادان چیست؟

یک نوزاد تازه متولد شده ممکن است در حین زایمان دچار فلج ارب شود. گاهی اوقات، پزشک یا ماما مجبور می‌شود در هنگام تولد سر نوزادتان را به یک طرف ببرد تا شانه‌های او بیرون بیاید. اعصاب شبکه بازویی از گردن تا شانه ممکن است کشیده یا حتی پاره شوند. یک نوزاد تازه متولد شده همچنین می تواند به دلیل حالت قرارگیری در رحم در دوران بارداری و پس از شروع زایمان، به فلج ارب مبتلا شود.

☆ علت فلج ارب (آسیب های شبکه بازویی) در بزرگسالان چیست؟

تصادفات رانندگی، اغلب مربوط به موتورسیکلت، شایع ترین علت آسیب شبکه بازویی در نوجوانان و بزرگسالان است. سایر علل این صدمات عبارتند از جراحات ناشی از گلوله یا چاقو، حوادث صنعتی، حوادث مربوط به ورزش های تماسی مانند فوتبال، عوارض جراحی یا تومورها. این نوع آسیب ها بیشتر در مردان اتفاق می افتد.

"تشخیص و آزمایشات"

☆ فلج ارب چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص معمولاً با معاینه فیزیکی شروع می شود. ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما ممکن است این آزمایشات را نیز سفارش دهد:

• اول EMG (الکترومیوگرافی). این آزمایش نشان می دهد که عضلات و اعصاب چقدر خوب کار می کنند.

• تست های تصویربرداری، این آزمایش ها از آنچه در بدن شما اتفاق می افتد عکس می گیرند. درمانگر شما ممکن است MRI یا CT همراه با میلوگرام را سفارش دهد . در صورت وجود هرگونه سوال در مورد استخوان‌های شکسته ، ممکن است ارائه‌دهنده شما عکس‌برداری با اشعه ایکس را نیز سفارش دهد.

"مدیریت و درمان فلج ارب"

* فلج ارب چگونه درمان می شود؟

درمان فلج ارب تا حدی به شدت آسیب بستگی دارد. برخی از موارد در عرض سه تا چهار ماه خود به خود برطرف می شوند. اما، به احتمال زیاد، درمانگر به شما پیشنهاد می‌کند که از حدود سه هفتگی با کودک خود کاردرمانی یا فیزیوتراپی انجام دهید. لازم به ذکر است که کاردرمانگر به تمام ابعاد رشد کودک شما توجه خواهد کرد.

تمرینات کششی و دامنه حرکتی به جلوگیری از سفتی در بازو، دست و مچ کودک شما کمک می کند. شما باید از بدشکلی مفصل (سفتی دائمی مفصل) پیشگیری کنید. دستورالعمل های کاردرمانگر خود را در مورد چند بار انجام حرکات در روز دنبال کنید.

آب درمانی ترکیبی از ورزش با آب است. آب حمایتی را فراهم می کند که باعث می شود ورزش درد کمتری داشته باشد و در برخی موارد می تواند کمک کننده باشد.

درمانگر شما ممکن است سم بوتولینوم (Botox®) را برای فلج کردن عضلات در حال کار برای مدتی تزریق کند تا عضلات ضعیف تر را مجبور به حرکت کند. همچنین ممکن است دست کودک شما را آتل یا اسپیلنت ببندند تا از پیچ خوردن و سفت شدن آن به سمت داخل جلوگیری کنند.

اگر فلج قبل از 6 ماهگی کودک شما بهبود نیافته باشد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند، از جمله:

■ ترمیم اعصاب Nerve repair: این جراحی ها شامل پیوند عصبی، انتقال عصبی، نورولیز و رفع فشار عصبی است.

■ ترمیم عضلات Muscle repair: این شامل انتقال و جابجایی عضله یا تاندون برای جایگزینی بافت آسیب دیده با بافتی از مکان دیگری در بدن است.

درک این نکته مهم است که هر نوع ترمیم عصبی و رشد مجدد به آرامی اتفاق می افتد و نتایج آنی و فوری نیستند.

" پیشگیری"

● چگونه می توانم خطر ابتلا به فلج Erb را در نوزادان را کاهش داد؟

عوامل خطر خاصی مرتبط با دیستوشی dystocia شانه (گیرکردن شانه نوزاد در داخل لگن مادر، که مربوط به فلج ارب است) وجود دارد. این عوامل عبارتند از:

• وزن بالای نوزاد هنگام تولد و/یا والدین حامله دارای اضافه وزن/چاقی.

• دیابت حاملگی (چه دیابتی که قبل از بارداری وجود داشته یا دیابت بارداری).

• بارداری قبلی شامل دیستوشی شانه.

• باردار بودن بیش از یک نوزاد.

• دریافت داروهایی مانند اکسی توسین یا اپیدورال در حین زایمان.

• موقعیت زایمان بریچ (کودک شما در مجرای زایمان با سر قرار نمی گیرد).

● چگونه یک بزرگسال می تواند خطر فلج ارب را کاهش دهد؟

در صورت شرکت در ورزش های پربرخورد یا موتور سواری، احتمالاً می توانید با پوشیدن تجهیزات محافظ، خطر ابتلا به آسیب شبکه بازویی را کاهش دهید.

"چشم انداز / پیش آگهی فلج ارب"

اگر فلج ارب داشته باشم یا فرزندم فلج ارب داشته باشد چه انتظاری می توانم داشته باشم؟

برخی از موارد فلج ارب خود به خود برطرف می شود. سایر موارد آنقدر به درمان اولیه پاسخ می دهند که شانه و بازوی آنها به طور طبیعی حرکت می کند.

اگر فرد مبتلا به فلج ارب عملکرد خود را زود بهبود ندهد و جراحی اصلاحی انجام ندهد، احتمالاً بعداً متوجه خواهد شد که بازو و شانه‌اش به طور طبیعی حرکت نمی‌کنند.

آیا فلج ارب کشنده است؟

خیر، فلج ارب یک بیماری عصبی است که منجر به ضعف یا از دست دادن عملکرد عضلانی در بازو یا شانه می شود. کشنده نیست.

چه زمانی باید در مورد فلج ارب به پزشک مراجعه کنم؟

هر چه آسیب عصبی طولانی تر درمان نشود، دستیابی به یک نتیجه مطلوب دشوارتر خواهد بود. بنابراین، در اوایل، باید به متخصصی مراجعه کنید که بتواند شما یا نوزادتان را برای نظارت بر بهبودی شما و تعیین اینکه آیا مداخله ضروری است، دنبال کند.

اگر شما والدین نوزاد مبتلا به فلج ارب هستید، احتمالاً ملاقات های بعدی خواهید داشت. مهم است که آن قرارها را حفظ کنید. با این حال، اگر چیزی خارج از این قرار ملاقات ها بدتر شد، با ارائه دهنده فرزند خود تماس بگیرید.

اگر شما یک بزرگسال مبتلا به فلج ارب هستید، این درست است. اگر چیزی بدتر به نظر می رسد، اگر با تمرینات مشکل دارید، یا اگر نگرانی دیگری دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.

سوالات متداول

تفاوت بین فلج ارب و فلج کلامکه Klumke’s palsy چیست؟

این دو حالت از این نظر مشابه هستند که هر دو آسیبی هستند که در شبکه بازویی اتفاق می افتد. با این حال، آسیب عصبی در فلج ارب در اعصاب فوقانی اتفاق می افتد و بازوی شما را تحت تاثیر قرار می دهد. آسیب عصبی در فلج کلامکه در اعصاب پایینی اتفاق می افتد. اعصاب شبکه بازویی تحتانی بر عضلات ساعد و دست تأثیر می گذارد. گاهی اوقات دست ظاهر پنجه ای خواهد داشت.

فلج کلومکه با نام فلج کلومکه-دژرین یا فلج نیز شناخته می شود.

یادداشتی از کلینیک توانبخشی تاک

فلج ارب نام نوع خاصی از آسیب به اعصاب شبکه بازویی است. بیشتر اوقات در هنگام زایمان رخ می دهد، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. آسیب بر حرکت شانه و بازوی شما تأثیر می گذارد - ممکن است فلج شوند. اگر کودک شما فورا بهبود نیافت، نگرانی های خود را با پزشک یا کاردرمانگر در میان بگذارید. مطمئن شوید که دقیقاً می دانید که چگونه تمرینات ارائه شده توسط کاردرمانگر یا فیزیوتراپیست ارائه شده را انجام دهید. آنها را طبق برنامه درست انجام دهید و قرارهای خود را حفظ کنید.

در صورت ابتلا به فلج ارب شرکت منظم و مداوم در جلسات توانبخشی شامل کاردرمانی بسیار ضروری است. مخصوصا در ۶ ماهه اول شروع تمرینات بسیار مهم است.

در "مرکز توانبخشی تاک" که در غرب تهران، در سعادت آباد در خیابان سرو غربی واقع است، خدمات متنوع توانبخشی شامل کاردرمانی و فیزیوتراپی کودکان انجام می شود. این مرکز با سابقه طولانی در درمان مخصوصا کودکان ارب، در درجه اول آموزش خانواده کودک را در اولویت قرار می دهد چرا که لازمه ایجاد پیشرفت در کودکان وجود تداوم در تمرینات است.

گردآورنده: دکتر سید روح اله افتخاری

کارشناس ارشد کاردرمانی و دکتری علوم اعصاب شناختی